Ẹ̀dà èdè Gẹ̀ẹ́sì ni wọ́n fi ṣe ìtumọ̀ ojúewé yìí, wọ́n sì ń ṣe àtúnyẹ̀wò rẹ̀ báyìí. Bí ohun kan kò bá ṣe kedere, ojúewé èdè Gẹ̀ẹ́sì ni ìtumọ̀ ojúewé náà. Ojú ìwé ní èdè Gẹ̀ẹ́sì
Àìsàn Orí àti Ọrùn Lẹ́yìn ìjàǹbá Mọ́tò
Ìdáhùn ṣókí: Àwọn tó sábà máa ń fara pa nígbà ìjàǹbá ni wọ́n máa ń fara pa lẹ́yìn àti lẹ́yìn. Wọ́n máa ń jẹ́ kí iṣan máa gbọ̀n, kí wọ́n sì máa mú kí àyà máa gbọ̀n. Ìrora, àìmọ̀kan, sísun tàbí àìlera lè túmọ̀ sí pé iṣan kan wà nídìí rẹ̀, nítorí náà, tètè lọ gba ìtọ́jú.
Bí ọkọ̀ bá ń sáré gan-an lójú pópó nílùú Fort Worth, ó máa ń jẹ́ kí jàǹbá ṣẹlẹ̀, ìrora ẹ̀yìn àti ti ọrùn sì jẹ́ ọ̀kan lára ohun tó sábà máa ń fà á.
Àwọn àìsàn tó sábà máa ń wáyé lẹ́yìn àti lẹ́gbẹ̀ẹ́ nígbà ìjàǹbá
Ọ̀pọ̀ lára agbára tó máa ń wá látinú ìjàǹbá ló máa ń wá látinú ẹ̀yìn rẹ.
| Ìdárò | Bí nǹkan ṣe máa ń rí lára rẹ |
|---|---|
| Àárẹ̀ ọrùn / àárẹ̀ ẹ̀gbà | Ìrora ọrùn, ìdúróṣinṣin, ìroragógó, ìrora èjìká |
| Ìrora ẹ̀yìn lápá òkè àti àárín | Ìbànújẹ́ tàbí ìnira láàárín àwọn èjìká |
| Àárẹ̀ ẹ̀yìn | Ìrora ẹsẹ̀ àti ìkùdíẹ̀-káàtó, ìṣòro fífi ara rẹ̀ rọra gbẹ́ tàbí wíwà |
| Ìrora àyà | Ìrora tó lè tàn dé apá kan tàbí ẹsẹ̀ kan, tó máa ń mú kí ara gbọ̀n tàbí kí ara rẹ̀ dàrú |
| Ẹ̀yà ara tó ti di hẹ́gẹhẹ̀gẹ | Ìrora ọkàn, àìmọ̀kan, sísun tàbí àìlera |
| Ìrora ọkàn | Ìrọ̀rùn tó wà láyìíká eegun ẹ̀yìn tàbí àwọn iṣan tó lè fa ìrora, àìmọ̀kan tàbí àìlera |
| Ìrora ọpọlọ | Ìrora tó máa ń bẹ̀rẹ̀ ní àtẹ́lẹyìn tàbí ẹsẹ̀ |
Nígbà tí ìdàrúdàpọ̀ tàbí fífi nǹkan ṣe ara ẹni jẹ́ àmì ìkìlọ̀
Ìrora ọkàn, àìmọ̀rànra, sísun tàbí àìlera lẹ́yìn ìjàǹbá lè túmọ̀ sí pé o ti fi ìṣùpọ̀ iṣan kan tàbí àpáta tó ń jẹ́ diski pa. Má ṣe dúró dìgbà tó o bá rí i pé ó ti lọ. Ìṣòro pàjáwìrì ló jẹ́ téèyàn bá pàdánù agbára láti ṣàkóso iṣan inú tàbí iṣan inú rẹ̀, tàbí tó ní àìmọ̀kan nínú ìgbáròkó. Pe 911.
Kí nìdí tí ìrora ẹ̀yìn fi lè bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ìgbà téèyàn ti dàgbà?
Ìrora ẹ̀yìn àti ọrùn sábà máa ń pọ̀ sí i láwọn ọjọ́ àkọ́kọ́ tí ìgbẹ́ àti iṣan tó ń dáàbò bo ara bá bẹ̀rẹ̀ sí í yọ. Máa kà á ìdí tí àwọn àmì fi máa ń pẹ́ láti fara hàn kí o sì wo ìwádìí nípa ìgbà wo ni whiplash máa ń wà.
Tó o bá ní àìsàn ẹ̀yìn tàbí ti ọrùn
Oníṣègùn kan tó ní ìrírí nínú ìṣẹ̀lẹ̀ jàǹbá yóò ṣàyẹ̀wò rẹ, yóò ṣàkọsílẹ̀ àwọn àmì rẹ, yóò sì ṣàkíyèsí bí nǹkan ṣe ń lọ sí fún ọ. Àkọsílẹ̀ yẹn máa ràn ẹ́ lọ́wọ́ láti bọ́ lọ́wọ́ àìsàn tó ń ṣe ẹ́ àti láti gba ẹ̀tọ́ rẹ. Wo gbígba ìtọ́jú lẹ́yìn ìjàǹbá tàbí kó o pa dà sí gbogbo ọgbẹ́.
Bó ṣe jẹ́ pé ńṣe ni ìkọlù máa ń ṣe ọrùn àti ẹ̀yìn léṣe
Tó o bá kọlu ara rẹ lẹ́yìn tàbí lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara rẹ, ìjókòó náà á ti ara rẹ síwájú kó tó di pé orí rẹ ṣí. Fún ìdajì ìṣẹ́jú kan ni ọrùn rẹ̀ máa ń forí ṣánṣán, á wá di S, á sì wá bẹ̀rẹ̀ sí í tẹ̀ síwájú. Irú nǹkan bẹ́ẹ̀ máa ń ṣẹlẹ̀ sí apá ẹ̀yìn pẹ̀lú, ó sì máa ń ṣẹlẹ̀ sí àga ìjókòó àti bẹ́líìtì àyà. Èyí tó pọ̀ jù lọ lára àwọn ohun tó ń bà jẹ́ ni àwọn ara tó rọra ń wú: àwọn iṣan, àwọn ọrùn àti àwọn oríkèé tó wà láàárín egungun ẹ̀yìn. Láwọn ìgbà míì, disíkù máa ń fọ́n, ó sì máa ń tẹ gbòǹgbò iṣan lára. Àwọn olùwádìí lo ìdánimọ̀ ẹ̀ka iṣẹ́ ti Quebec láti ṣàlàyé ìrora tí ọgbẹ́ ọ̀tún ń ṣe sí ọpọlọ: ìdánimọ̣ 1 túmọ̀ sí ìrora àti ìkùdi ara, ìdánimọ̀ 2 ń fi hàn pé ẹni náà kò ní lè ṣe àwọn nǹkan kan tàbí pé ó ní àrùn kan lára, ìdánimọ̀ 3 túmọ̀ sí pé èèyàn ní àìsàn kan tó ń jẹ́ kí ọpọlọ rẹ̀ ṣe ara rẹ̀ lọ́kan-ò-jọ̀kan bíi àìlera tàbí pé ara rẹ̀ kò ṣiṣẹ́ dáadáa mọ́, ìdànimọ̀ 4 sì túmọ̀ sí pé ọpọlọ rẹ̀ ti gbọgbẹ́ (Spitzer et al., Spine 1995).
Ìgbà tí fífi àwòrán yàwòrán ṣe pàtàkì àti ìgbà tí kò ṣe pàtàkì
Ọ̀pọ̀ jù lọ àìsàn tó ń ṣe ọrùn àti ẹ̀yìn ni kì í fẹ́ kí wọ́n ṣe àyẹ̀wò àràmàǹdà tàbí àyẹ̀wò MRI lọ́jọ́ àkọ́kọ́. Àwọn dókítà tó ń ṣiṣẹ́ pàjáwìrì máa ń lo àwọn àkọsílẹ̀ bí Òfin C-Spine ti orílẹ̀-èdè Kánádà láti pinnu ẹni tó yẹ kí wọ́n gbé àwòrán ọrùn rẹ̀ wò lẹ́yìn tó bá fara pa. Ọdún márùndínláàádọ́rin [65] tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, ohun tó léwu tó ṣẹlẹ̀ (bí àpẹẹrẹ, jàǹbá tó wáyé nígbà tí ọkọ̀ ń sáré lọ́nà gíga tàbí tó ṣubú), tàbí kí ara rẹ̀ dákú tàbí kó máa ro ó nínú apá, gbogbo èyí ló ń fi hàn pé ó yẹ kó o lo àwòrán (Stiell et al., JAMA 2001) . Nígbà tí wọ́n bá ń ṣe àìsàn ẹ̀yìn, Àjọ Àwọn Oníṣègùn ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà kìlọ̀ pé kí wọ́n má ṣe ṣe àyẹ̀wò fífi àwòrán yàwòrán àyàfi tí wọ́n bá ti rí àmì tó ń fi hàn pé àìsàn náà kò lọ dáadáa, irú bí àìlera iṣan ara, ẹ̀fọ́rí tàbí àwọn àmì tó fi hàn pé àìsàn náà burú jáì (Qaseem et al., Ann Intern Med 2017) . Wọ́n sábà máa ń ṣe àyẹ̀wò MRI fún àwọn ohun tó ń ṣe àwọn iṣan ara tí kò lọ bọ̀rọ̀ tàbí tí wọ́n ń burú sí i, tàbí fún àwọn ìtọ́jú kan tí wọ́n fẹ́ ṣe.
Ohun tó sábà máa ń ṣèrànwọ́
Fún ìrora ẹ̀yìn tó le gan-an, ìlànà ACP gbà wá níyànjú pé ká bẹ̀rẹ̀ sí í lo ìtọ́jú tí kì í ṣe oògùn: ooru, fífi ọwọ́ ṣe nǹkan, fífi abẹ́rẹ́rẹ́ ṣe nǹkan tàbí fífi ẹ̀yìn ṣe nǹkan, ká sì máa ṣiṣẹ́ bó bá ti lè ṣeé ṣe fún ìrora. Tí oògùn bá pọn dandan, ó máa ń lo àwọn oògùn NSAID tàbí àwọn oògùn ìtura iṣan ju àwọn oògùn opioid lọ (Qaseem et al., 2017) . Ìsinmi lórí bẹ́ẹ̀dì sábà máa ń jẹ́ kí ara yá díẹ̀díẹ̀. Tó bá jẹ́ pé ìrora náà kì í pẹ́ ju ọ̀sẹ̀ mélòó kan lọ, ìtọ́jú nípa eré ìmárale àti eré ìmárale tó máa ń wáyé lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan ló lágbára jù lọ. Ọ̀pọ̀ èèyàn ló máa ń ní ìlera tó dáa láàárín ọ̀sẹ̀ mélòó kan, àmọ́ àwọn tó pọ̀ jù lọ ṣì máa ń ní àwọn àmì náà lẹ́yìn oṣù mélòó kan, torí náà, ó ṣe pàtàkì pé kí wọ́n lọ ṣe àyẹ̀wò àwọn àìsàn náà (NINDS: Back pain).
Bí èèyàn bá ń sáré ní iyara tó kéré, ìyẹn ò túmọ̀ sí pé kò fara pa.
Bó bá tiẹ̀ rí bẹ́ẹ̀, ó ṣì lè ṣe ẹ́ léṣe. A ti sọ nípa ìrẹ̀wẹ̀sì ọrùn àti ẹ̀yìn lẹ́yìn ìkọlù ẹ̀yìn ní iyara díẹ̀, àti bí ọ̀kọ̀ ọ̀kọ̀ kan ṣe máa ń dà rú kò fi hàn bóyá ó lè fara pa (Spitzer et al., Spine 1995) . Ìrora ọpọlọ tún lè wáyé nígbà tí ẹnì kan bá kọlu ọkọ̀ ní iyara tó kéré, nítorí pé ọpọlọ máa ń ṣí kiri nínú àpáta orí nígbà tí orí bá ń gbọ̀n, kódà bí kò bá tiẹ̀ kọlu ohunkóhun (CDC: Traumatic brain injury) . Tó bá jẹ́ pé ewu tó wà níbẹ̀ kéré, ìyẹn ò túmọ̀ sí pé kò sí ewu kankan. Tó o bá ní ìrora orí, àbùkù, àríyànjiyàn tàbí ìrora ọrùn lẹ́yìn ìjàǹbá èyíkéyìí, lọ gba ìtọ́jú, kó o sì ka àwọn ìsọfúnni tó wà nínú ìwé ìtọ́jú náà. ojú ìwé ìsẹ̀lẹ̀.
Àmì ààbò: lọ sí gbọ̀ngàn àkànṣe tàbí pe 911
- Ìṣòro fífi ẹ̀dọ̀ tàbí ọfun ṣeré, tàbí àìmọ̀kan nínú ìgbáròkó tàbí apá inú ẹ̀gbẹ́ ẹsẹ̀ (ó ṣeé ṣe kó jẹ́ àìsàn tí wọ́n ń pè ní cauda equina)
- Ìrẹ̀wẹ̀sì nínú ẹsẹ̀ tàbí apá kan tó ń burú sí i
- Ìrora ọrùn tàbí ẹ̀yìn tó le gan-an lẹ́yìn ìjàǹbá, ìyípadà tàbí ìkòkò ní iyara ńlá
- Ibà, ìsanra jọ̀kọ̀tọ̀, tàbí àrùn jẹjẹrẹ tó ti ń ṣe é tẹ́lẹ̀, tó sì tún ń mú kí ẹ̀yìn máa ro ó
- Ìrora tó máa ń bá ìrora àyà, ìnira èémí tàbí ìrora abdominal rìn
Àwọn àkọsílẹ̀ tó ṣe pàtàkì fún ẹjọ́ kan ní ìlú Fort Worth
Àwọn tó ń ṣàyẹ̀wò ọ̀ràn ìbánigbófò máa ń wá bí ìjàǹbá náà ṣe kan àwọn àmì tó ń ṣe ẹ́. Àwọn nǹkan wọ̀nyí lè ràn ẹ́ lọ́wọ́:
- Ìbẹ̀wò àkọ́kọ́ kò pẹ́ lẹ́yìn ìjàǹbá náà. Àwọn ọ̀nà tó gùn yìí jẹ́ káwọn iléeṣẹ́ tó ń ṣètìlẹ́yìn fún ìbánigbófò sọ pé ohun míì ló fa ìrora náà.
- Àwọn àlàyé pàtó. Nígbà ìbẹ̀wò kọ̀ọ̀kan, ó yẹ kí wọ́n ṣàkọsílẹ̀ ibi tó ń dùn ún, ibi tó ti ń rìn, agbára rẹ̀, ohun tó ń ṣe àti bí ara rẹ̀ ṣe máa ń dàrú.
- Àkọsílẹ̀ ìrora tìrẹ. Kọ iye ìrora tó máa ń ṣe ẹ́ lójoojúmọ́ àti ohun tí o kò lè ṣe (àwọn iṣẹ́ tó o lè ṣe, gbígbé àwọn ọmọ, oorun).
- Máa tẹ̀ lé e. Àwọn tí wọn ò lọ síbi tí wọ́n yàn wọ́n sí ni olórí ìdí tí wọn kì í fi í gba àwọn tó ń wá ìtọ́jú ara.
- Àkọsílẹ̀ tó ti wà tipẹ́. Sọ fún oníṣègùn rẹ nípa àwọn ìṣòro ọrùn tàbí ẹ̀yìn tó ti wáyé rí. Òfin ìpínlẹ̀ Texas fàyè gbà ẹ́ láti gba owó padà lẹ́yìn jàǹbá kan tó mú kí àìsàn tó o ní tẹ́lẹ̀ burú sí i, àmọ́ kìkì bí àkọsílẹ̀ bá fi hàn pé àyípadà ti wáyé.
Àyíká Fort Worth: 32.8% nínú 80,771 jàǹbá tí wọ́n ròyìn ní ìlú náà ní 2021–2025 ní ìbànújẹ́ kan nínú (Àyẹ̀wò àkọ́kọ́ ti ìròyìn jàǹbá TxDOT CRIS, 2021–2025, jàǹbá níbi tí àgbègbè ìlú CRIS wà ní Fort Worth). Àwọn ọgbẹ́ ọrùn àti ẹsẹ̀ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun tí wọ́n sábà máa ń ṣe nígbà tí wọ́n bá sọ pé wọ́n ṣèṣe.
Àwọn Ìbéèrè Tí Àwọn Èèyàn Máa Ń Béèrè
Ìgbà wo ni ọrùn tàbí ẹ̀yìn lè máa ro èèyàn lẹ́yìn tí jàǹbá bá ṣẹlẹ̀?
Ní ọ̀pọ̀ ìgbà láàárín wákàtí 24 sí 72. Ó sábà máa ń rí bí ara ṣe máa ń rí gbọ̀n-ọ́n gbọ̀n-ọ́n lọ́sàn-án ọjọ́ kejì nígbà tí àrùn náà bá ń gbilẹ̀ sí i. Ìrora tuntun tó máa ń wáyé lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀ kò fi bẹ́ẹ̀ hàn kedere, nítorí náà, tètè lọ rí i pé wọ́n ṣàyẹ̀wò rẹ̀, kí wọ́n sì kọ ọ́ sílẹ̀.
Ṣé mo nílò àyẹ̀wò MRI lẹ́yìn ìjàǹbá ọkọ̀?
Kì í sábà rí bẹ́ẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀. Àwọn ìtọ́ni tó wà fún iṣẹ́ MRI sọ pé kí wọ́n máa ṣe é fún àwọn àmì tó máa ń hàn nínú iṣan ara, àwọn àmì tó máa ń jẹ́ kí nǹkan tètè bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe é, tàbí ìrora tí kì í lọ bọ̀rọ̀ lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọ̀sẹ̀ tí wọ́n bá ti ń tọ́jú ẹni.
Ǹjẹ́ ìtọ́jú oníṣẹ́ abẹ lè ranni lọ́wọ́ láti borí ìrora ẹ̀yìn lẹ́yìn ìjàǹbá?
Ọ̀kan lára àwọn ọ̀nà tí àwọn oníṣègùn American College of Physicians sọ pé àwọn lè gbà wo ìrora ẹ̀yìn tó le gan-an ni lílo egungun ẹ̀yìn. Ẹ kọ́kọ́ ṣe àyẹ̀wò fún àwọn oníṣègùn tó bá jẹ́ pé jàǹbá náà burú jáì.
Ǹjẹ́ ìṣòro ẹ̀yìn kan tó ti wà tẹ́lẹ̀ lè ṣàkóbá fún ẹ̀tọ́ mi?
Ó lè mú kó ṣòro fúnni, àmọ́ ìpínlẹ̀ Texas máa ń fúnni láyè láti bọ́ lọ́wọ́ àjálù tó bá mú kí àìsàn tó ti wà tẹ́lẹ̀ burú sí i. Àwọn àkọsílẹ̀ tó ṣe kedere nípa ohun tó ṣẹlẹ̀ ṣáájú àti lẹ́yìn náà ni olórí ohun tó lè ràn wá lọ́wọ́.
Ṣé ara rẹ ti ń ro ó lẹ́yìn tó o bá kọlu ọkọ̀? Wá àyẹ̀wò lọ́fẹ̀ẹ́
Béèrè ìjíròrò lọ́fẹ̀ẹ́ lọ́dọ̀ oníṣègùn tó ṣeé fọkàn tán ní àdúgbò rẹ tó ń pèsè ìtọ́jú nípa jàǹbá nínú tàbí nítòsí ìlú Fort Worth. Ó máa ń gba nǹkan bí ìṣẹ́jú kan, kò sì sí ìnáwó tàbí ìforígbárí kankan.